Czy wiskoza to dobry materiał? Zalety i wady tkaniny

Tak, wiskoza to dobry materiał – przewiewny, przyjemny w dotyku i świetnie sprawdzający się latem. Choć wymaga nieco delikatniejszej pielęgnacji, jej właściwości rekompensują te drobne niedogodności. W dalszej części przybliżamy wszystkie aspekty tej tkaniny.

Czym jest wiskoza i jak powstaje?

Wiskoa to włókno sztuczne wytwarzane z celulozy pozyskiwanej głównie z drzew iglastych – sosny, świerka czy buka. W przeciwieństwie do włókien syntetycznych (np. poliestru) jej bazą jest surowiec pochodzenia roślinnego, jednak poddawany intensywnej obróbce chemicznej. Dzięki temu gotowy materiał zyskuje jedwabisty połysk i przyjemną gładkość, często porównywaną do naturalnego jedwabiu.

Proces produkcji krok po kroku

Wytwarzanie rozpoczyna się od rozdrabniania drewna, z którego oddziela się czystą celulozę. Następnie masa ta jest traktowana ługiem sodowym, a powstała ciecz – po odseparowaniu od reszty – trafia do kąpieli z kwasu siarkowego. W tym momencie formują się cienkie niteczki przędzy wiskozowej, które później można przetwarzać na tkaniny lub dzianiny.

W efekcie końcowym otrzymujemy surowiec o właściwościach zbliżonych do bawełny, lecz o znacznie większej miękkości i zdolności do drapowania. Co ważne, w procesie produkcji nie używa się ropy naftowej, przez co wiskoza jest bliższa materiałom naturalnym niż typowe syntetyki.

Od kiedy znamy wiskozę?

Nazwę „wiskoza” po raz pierwszy zastosowali chemicy Charles Frederick Cross, Edward John Bevan i Clayton Beadle, a za odkrywcę uznaje się szwajcarskiego badacza Georges’a Audemarsa, który w 1855 roku uzyskał pierwsze włókna. Komercyjna produkcja ruszyła jednak dopiero w 1905 roku i od tamtej pory materiał ten zdobył ogromną popularność.

Jakie są największe zalety ubrań z wiskozy?

Wiskoa wyróżnia się przede wszystkim wyjątkowym komfortem noszenia. Jest lekka, przyjemna dla skóry i nie powoduje podrażnień – dlatego chętnie sięgają po nią osoby z wrażliwą cerą.

Doskonała przewiewność i oddychalność

To jedna z najważniejszych jej cech. Dzięki mikroskopijnej strukturze tkanina doskonale przepuszcza powietrze, co sprawia, że nawet w najbardziej upalne dni ciało pozostaje suche i nie przegrzewa się. Właściwość ta stawia wiskozę na równi z lnem.

Wybitna zdolność do wchłaniania wilgoci

Materiał ten absorbuje wilgoć nawet o 50% lepiej niż popularna bawełna. Co istotne, nie kumuluje jej w środku – szybko odparowuje pot, dzięki czemu ubranie nie przykleja się do ciała. Jest to szczególnie doceniane w odzieży sportowej i letnich sukienkach.

Wiskoa wchłania wilgoć nawet o 50% lepiej niż bawełna – to idealna tkanina na gorące dni.

Jedwabisty wygląd i miękkość

Gładka powierzchnia i delikatny połysk nadają ubraniom eleganckiego wyglądu bez konieczności sięgania po drogi jedwab. Wiskoa jest więc często wykorzystywana jako tańszy substytut jedwabiu – szczególnie w bluzkach i sukienkach wieczorowych. Dodatkowo łatwo się farbuje i długo utrzymuje intensywność kolorów.

Wady wiskozy – co może rozczarować?

Mimo licznych zalet tkanina ta ma też swoje słabsze strony. Największą z nich jest dość łatwe gniecenie się oraz wrażliwość na nieprawidłowe pranie.

Skłonność do deformacji i kurczenia

Pod wpływem wysokiej temperatury podczas prania czy suszenia wiskoza może skurczyć się i stracić fason. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy pierzemy ją powyżej 40°C lub wirujemy na zbyt dużych obrotach. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zaleceń producenta.

Mechaniczne uszkodzenia i mechacenie

Delikatna struktura włókien sprawia, że przy nieostrożnym użytkowaniu na powierzchni dzianin mogą pojawiać się nieestetyczne zmechacenia – szczególnie po tarciu czy zbyt intensywnym wyżymaniu. Warto unikać pocierania materiału np. o torebkę czy pasek, a przy praniu używać specjalnych woreczków ochronnych.

Wpływ produkcji na środowisko

Choć bazą jest surowiec odnawialny, to proces przekształcania celulozy w przędzę wymaga użycia agresywnych chemikaliów, takich jak ług sodowy czy kwas siarkowy. Ich nieprawidłowa utylizacja może negatywnie oddziaływać na środowisko. Na szczęście współczesne technologie coraz częściej pozwalają zamykać obiegi chemiczne i odzyskiwać substancje.

Jak dbać o ubrania z wiskozy, by służyły latami?

Aby zachować piękny wygląd i trwałość odzieży z tego materiału, potrzebna jest staranność przede wszystkim podczas prania i prasowania. Odpowiednia pielęgnacja nie jest jednak trudna, jeśli zapamięta się kilka podstawowych zasad.

Przede wszystkim większość wyrobów wymaga prania ręcznego lub w programie do tkanin delikatnych, który automatycznie zmniejsza obroty wirowania i skraca czas cyklu. Temperatura wody nie powinna przekraczać 30–40°C – wyższa grozi skurczeniem i utratą kształtu. Nigdy nie wykręcaj też mokrego ubrania na siłę; nadmiar wody lepiej odcisnąć ręcznikiem.

Aby uniknąć skurczenia, pierz wiskozę w programie do delikatnych tkanin w temperaturze 30–40°C i nigdy nie używaj suszarki bębnowej.

Suszenie na płasko jest zdecydowanie najbezpieczniejsze, choć same włókna nie rozciągają się nadmiernie – długie sukienki czy swetry mogą jednak pod własnym ciężarem ulec deformacji. Unikaj suszarek bębnowych i kaloryferów, bo wysoka temperatura osłabia strukturę nitek.

Podczas prasowania bezwzględnie ustaw żelazko na temperaturę 90–100°C i zawsze prasuj na lewej stronie, najlepiej przez dodatkowy materiał – np. cienką bawełnianą ściereczkę. Dzięki temu unikniesz przypaleń i zachowasz gładkość tkaniny.

Wiskoza a inne popularne materiały – który wybrać?

Wiele osób zastanawia się, czy lepiej postawić na bawełnę, len czy może poliester. Odpowiedź zależy od konkretnych potrzeb – każdy z tych surowców ma odmienne mocne strony. Poniższa tabela przedstawia podstawowe różnice:

Wiskoza kontra bawełna

Bawełna jest wytrzymała i łatwa w pielęgnacji, ale w upały może przylegać do ciała, gdy nasiąknie potem. Wiskoa natomiast absorbuje wilgoć szybciej i nie staje się ciężka, a po namoczeniu schnie znacznie szybciej. Z drugiej strony bawełna rzadziej wymaga prasowania i toleruje wyższe temperatury prania.

Wiskoza a len

Oba materiały świetnie oddychają, jednak lniane tkaniny są podatne na niszczące działanie promieni słonecznych i łatwo ulegają przetarciom. Wiskoa nie boi się słońca, ale za to silniej się gniecie. Len cechuje się też naturalną szorstkością, podczas gdy wiskoza pozostaje gładka i miękka.

Wiskoza a poliester

Poliester jako włókno syntetyczne praktycznie nie oddycha i nie chłonie wilgoci – może to prowadzić do uczucia dyskomfortu, zwłaszcza przy wysokich temperaturach. Wiskoa w tej konfrontacji wypada zdecydowanie lepiej: jest przewiewna, szybko odprowadza pot i nie powoduje przegrzewania skóry.